Diagnostyka i naprawa komputera

1. Wprowadzenie

Diagnostyka komputera to szukanie odpowiedzi na pytanie: dlaczego to nie działa?

Typowe sytuacje: komputer się nie włącza, brak obrazu, wolny system, błędy lub restarty. Na egzaminie INF.02 musisz umieć wskazać przyczynę i zaproponować rozwiązanie.

2. Windows – narzędzia, które MUSISZ znać

Menedżer zadań

(Ctrl + Shift + Esc)

Podstawowe narzędzie do sprawdzania wydajności:

• CPU – obciążenie procesora
• RAM – zużycie pamięci
• Dysk – 100% często oznacza problem
• Procesy – które aplikacje obciążają system

Menedżer urządzeń

(devmgmt.msc)

Sprawdzasz sprzęt i sterowniki. Żółty trójkąt oznacza problem.

Podgląd zdarzeń

(eventvwr.msc)

Znajdziesz tu logi systemu, błędy i awarie programów. Kluczowa sekcja: Dzienniki Windows → System.

Diagnostyka pamięci

(mdsched.exe)

Testuje RAM – komputer restartuje się i sprawdza pamięć. Błędy → możliwa wymiana RAM.

Monitor zasobów

Dokładniejsza wersja Menedżera zadań, pozwala śledzić procesy, użycie dysku i sieci.

3. POST i BIOS

Test POST sprawdza podstawowe komponenty przy starcie: RAM, CPU, GPU, podłączone urządzenia.

Jeżeli coś jest nie tak, komputer może wydawać sygnały dźwiękowe.

Kody błędów BIOS

Uwaga: kody zależą od producenta BIOS.

• AMI: 1 krótki = OK, 2 krótkie = RAM, 5 krótkich = CPU, 8 krótkich = GPU
• Award: 1 długi + 2 krótkie = GPU, ciągłe piszczenie = RAM
• Phoenix: np. 1-3-1 = RAM, 1-1-3 = CMOS

4. RAM

Objawy problemów: blue screen, zawieszki, restarty, błędy instalacji systemu.

Testujemy Windows Diagnostics lub MemTest86. Dobrze testować pojedyncze kości.

5. Dysk

Objawy: wolny komputer, długi start, błędy plików, brak uruchomienia systemu.

Narzędzia: CrystalDiskInfo, HD Tune – sprawdzają SMART, temperaturę i bad sektory.

6. Procesor

Najczęstszy problem: przegrzewanie. Objawy: wyłączanie, spadki wydajności, wysokie temperatury.

Sprawdzamy temperaturę, chłodzenie i pastę termiczną. Zbyt wysoka temperatura → throttling CPU.

7. Zasilacz

Objawy: komputer nie włącza się, losowe restarty, wyłączanie.

Rozwiązanie: sprawdzenie napięć, często wymiana PSU.

8. Jak diagnozować krok po kroku

1. Zobacz objaw
2. Sprawdź najprostsze rzeczy (kabel, zasilanie)
3. Sprawdź RAM i dysk
4. Sprawdź system (logi, sterowniki)
5. Testuj elementy pojedynczo

Najczęstszy błąd: robienie wszystkiego naraz.

INF.02 – Cheatcode’y diagnostyki komputera

1. Objaw → przyczyna → rozwiązanie

• Komputer wolny → dysk / RAM / procesy → Menedżer zadań
• Brak obrazu → GPU / RAM / kabel → sprawdź sprzęt krok po kroku
• Restart → PSU / CPU / RAM → sprawdź napięcia, temperaturę, RAM
• Brak dźwięku → sterownik / wyciszenie / urządzenie → Menedżer urządzeń
• Brak internetu → sterownik / kabel / konfiguracja → Menedżer urządzeń + kabel

2. Skróty, które MUSISZ znać

• Ctrl + Shift + Esc → Menedżer zadań
• Win + R → uruchamianie poleceń
• devmgmt.msc → Menedżer urządzeń
• eventvwr.msc → Podgląd zdarzeń
• mdsched.exe → test RAM
• msconfig → konfiguracja systemu

3. BIOS i POST

• AMI: 1 krótki = OK, 5 krótkich = CPU
• Award: 1 długi + 2 krótkie = GPU
• Phoenix: 1-3-1 = RAM

4. RAM, Dysk, CPU i PSU

• Blue screen / restarty → myśl RAM
• Wolny komputer → myśl dysk / RAM
• Wyłączanie / przegrzewanie → CPU
• Losowe restarty → zasilacz

5. Schemat diagnostyki

1. Objaw
2. Najprostsza przyczyna
3. Sprzęt
4. System
5. Testowanie po kolei

6. Najczęstsze błędy uczniów

• Zgadywanie odpowiedzi
• Ignorowanie objawów
• Brak logicznego myślenia
• Wybieranie najtrudniejszej opcji

Wybieraj zawsze najbardziej logiczną i realistyczną opcję!